Facal, Manuel
Manuel Facal Ponche (Carballo, A Coruña, 1943). Aínda que é coñecido sobre todo como gravador, desenvolve unha experiencia creativa singular ao longo dos anos setenta. Exerce como pintor ou gravador ao longo de diversas etapas da súa vida, imbricando amabas actividades. Toma contacto co gravado en 1970 en Londres, alí estuda no Morley College, interesándose por aquelas técnicas que lle permiten obter volumes, como o gravado en baleiro, o gofrado e o aguafuerte en relevo, así como pola textura das tintas para obter estampas de carácter informalista e abstracto. É unha época de continuas viaxes, en 1973 desprázase a Noruega onde entra en contacto coa Asociación de Gravadores Noruegueses. Abandona as tintas planas e recupera as súas investigacións ao redor das texturas. En 1974 volve a España e traballa un tempo como estampador para Joan Miró, pero abandónao e retoma a actividade pictórica que traduce en colaxes matéricos. Estas colaxes elaboradas con cordas, arpilleras, liño ou algodón, conéctano co informalismo de Milleiros e reflicten un universo asentado no rural e mariñeiro. Obras como Tres espantapaxaros, Recolleita e A matanza, son un exemplo onde se albisca o xiro que adoptaría o seu traballo a medida que se achegaban os anos oitenta. En 1975 volve a Porto Rico, estuda Pedagoxía e crea talleres gráficos infantís. A principios dos oitenta retorna a Galicia, participa nas primeiras exposicións do grupo Atlántica e retoma traballos anteriores pasándoos polo filtro da cor. Sucesivamente, as pezas constrúense como colaxes matéricos sobre bastidor, lenzo sobre lenzo, ata chegar á variación das esculturas de lenzo. En 1986 realiza serigrafías para o colectivo GrupOrzán. Trasládase a Milán en 1987.