OS LIBROS COMO PUNTO DE PARTIDA
OS LIBROS COMO PUNTO
DE PARTIDA
CICLO DE CONFERENCIAS
Museo de Belas Artes da Coruña. Asociación de Amigos do
Museo
Unha selección de publicacións especializadas
servirán como punto de partida para que os seus autores podan exponer, analizar
e debatir co público sobre diferentes aspectos relacionados coa historia e a
socioloxía da arte, a arquitectura e o deseño, os procesos creativos, ao
espazos para a cultura, o teatro e a literatura e tantas outras manifestacións
vinculadas co ámbito do pensamento, das artes e, en definitiva, do fenómeno
cultural
A lectura no século XXI
CESAR ANTONIO MOLINA
Venres, 8 de marzo de 2013
20:00 h
César Antonio Molina
(A Coruña) é licenciado en Dereito e doutor en Ciencias da Información. Foi
profesor de Teoría e Crítica na Universidade Complutense e na actualidade éo de
Humanidades, Comunicación e Documentación na Universidade Carlos III. Dirixiu o
suplemento literario Culturas, de Diario 16, e institucións como o Círculo de
Belas Artes de Madrid e o Instituto Cervantes. Foi ministro de Cultura. Poeta
recoñecido, excelente crítico e ensaísta, ten unha copiosa obra publicada que supera
a trintena de títulos. Onde a eternidade envellece, o quinto volume das súas
Memorias de ficción, segue o ronsel de Vivir sen ser visto (2000), Regresar
onde non estivemos (2003), Esperando aos anos que non volven (Destino, 2007) e
Lugares onde se calma a dor (Destino, 2009). Nesta mesma editorial publicou
tamén o seu libro de relatos Fuga do amor (2005), traducido a varios idiomas.
Recibiu premios e, ademais, as máis altas condecoracións de España, Francia,
Italia, Portugal, Chile e a medalla Castelao de Galicia. Actualmente dirixe a
Casa do Lector da Fundación Germán Sánchez Ruipérez.
Moito
especúlase sobre o cambio de soporte da lectura, a implantación definitiva da
lectura en pantalla e a desaparición paulatina do soporte de papel, pero a min
preocúpame máis o ámbito e o estado de ánimo en como o novo lector se
enfrontará ao texto salga de onde saia, pois como dicía Proust a lectura é unha
conversación con homes moito máis sabios e moito máis interesantes que aqueles
que podemos ter ocasión de coñecer a noso arredor. Durante as dúas últimas
décadas o nivel de ruído no ámbito público e privado creceu de tal forma que
cada vez é máis difícil entenderse. O silencio continúa sendo un elemento fundamental
da lectura, o mesmo que a reflexión en solitario, é dicir, que hai que ter
tempo para ler nun mundo sen tempo para aquilo que non sexa produtivo dun xeito
inmediato. O silencio sempre foi un luxo e Camba, nunha das súas reflexións
sobre Nova York, suxeriu a creación dunha industria que o embotellase e
vendese, asegurando, e estou seguro de que tiña toda a razón, que esta marca
tería moito éxito. Aínda ninguén o logrou. Incorporarán os novos libros
electrónicos un paraugas de silencio entorno ao seu contido? Pero ata agora as
enquisas e estudos que se viñeron realizando confírmannos que a xuventude le
rodeada de pantallas de televisión, de conexións musicais, de videoxogos, de
teléfonos móbiles, etc. Aprender a ler e ensinar a ler vai ser unha tarefa
fundamental para este futuro inmediato. E ler nos diversos planos que esixe
hoxe o coñecemento. Vencemos ao analfabetismo, pero outros subseguintes aínda
nos derrotan. Aqueles referidos á comprensión e ao coñecemento de canto
transmiten máis alá as palabras. Non estou de acordo con George Steiner (sen
que isto sirva de precedente) en que o lugar da lectura na civilización europea
estea destinado a diminuír. Lese máis que nunca e lerase máis que nunca, pero
doutro xeito, e ese xeito é a que hai que estudar e analizar. O que si ten
razón Steiner é que o tipo de lectura que el definiu e descrita como
"clásica" se converta de novo nunha "especie de paixón
particular, que se ensine en casas de lectura". Casas de lectura ou eu
diría casas de saúde. Lugares silenciosos, repletos de libros materiais ou
virtuais, onde o tempo se remansa e un se encontra con semellantes que queren
compartir as paixóns dos personaxes que outros crearon ao longo dos séculos ou,
por que, non ler tamén a arte a música a arquitectura como antes, como sempre,
desprovistos de todos os ruídos. Casa de encontro para gozar e gozar da
conversación sen aparatos intermediarios aínda que tamén a través deles
conectar con outros semellantes en diferentes partes do mundo para sentirse
máis secundado e protexidos. Nas igrexas orar, nas casas de lectura ler, un
contrapunto da oración, meditando sobre a esencia espiritual do home, pero
tamén sobre o material. Que efecto terá esta nova realidade na lectura, na
función dos libros tal como os hemos coñecido e amados? pregúntase Steiner e
Crépu contesta que hoxe os mozos carecen da experiencia da soidade, da mirada
"pousada na ventá sobre os tellados, a experiencia desa tristura tan
estraña e doce que está no fondo de todos os libros como unha luz de sombra,
esa experiencia capital na que consiste a iniciación ao mundo e á finitud, esa
experiencia se ve como impedida, mesmo prohibida... ". Casas de lectura
para curarnos do mal de vivir coa medicina de ler. O ocio como traballo,
traballar para nós mesmos para ser máis intelixentes e, polo tanto, máis libres
en saber elixir. Casas de lectura no medio de bosques de ruídos, o silencio
converteuse nun luxo. Con que me está a compartir vostede mentres me le?
César Antonio Molina