HABANA MATER. 2003-2023. LUIS GABÚ

O Museo de Belas Artes da Coruña presenta a exposición HABANA MATER. 2003-2023. Luis Gabú, organizada en estreita colaboración co fotógrafo coruñés Luis Gabú e o equipo técnico facultativo do Museo de Belas Artes da Coruña.

Contido da exposición

A exposición Habana Mater presenta o proxecto artístico de Luis Gabú como resultado do seu traballo persoal nas súas continuas viaxes a Cuba entre os anos 2003 e 2023. A través de 50 fotografías desprega a súa mirada sobre A Habana e o Centro Gallego desta cidade para capturar a súa visión intelectual e artística onde o silencio e a memoria son os protagonistas. É, en esencia, a presenza da ausencia.

Nas súas visitas á Habana, o artista Luis Gabú tivo a oportunidade de retratar en distintos momentos o magnífico edificio do Centro Galego, levantado grazas ás achegas de socios da diáspora galega e que foi a sede da institución galega desde 1914. Coa súa cámara capta a transformación arquitectónica do Centro Galego nestes anos, o seu aspecto e os seus espazos antes e despois da súa recente restauración de 2013-2015, mostrando vestixios do sinal galego como o escudo da Coruña que conserva nunha das súas fachadas

Baixo a influencia emocional e atmosférica do pintor americano Edward Hopper, Luis Gabú mostra nas súas fotografías unha Habana desprovista de xente, no máis profundo e silencioso da noite, captando a presenza da ausencia entre a luz e a arquitectura nocturna, que traen á memoria que foi unha importante capital cos seus singulares edificios testemuñas do progreso e a modernidade dunha época pasada.

Co título da mostra Habana Mater recóllese a importancia que tivo a cidade cubana durante a época dá diáspora galega, pois A Habana non foi so un destino económico, senón ou ventre onde se xestou a identidade galega. A Habana foi a primeira capital moderna de Galicia, cidade central dun inmenso transterritorio galaico unido por ronseis sobre o Atlántico. E coa inauguración en 1915 do seu máximo símbolo, o Ilustre Palacio do Centro Galego, consagrou a moderna Habana no verdadeiro epicentro intelectual, económico, social e cultural de Galicia. 

Acompañan as fotografías de Gabú unha sección con paneis informativos que narran a epopea da diáspora galega a través da historia do poderoso Centro Galego da Habana, fundado en 1879. Inspirado nos valores de instrución, recreo e protección á saúde, construíu o seu propio hospital da Benéfica (1893), o seu propio Cadro de persoal Educativo “Concepción Arenal” (1880), e ata a súa propia Caixa de Aforros e Banco Galego (1906). 

Alí resoou por primeira vez de forma oficial o Himno Galego (1907), definiuse a nosa bandeira e fundouse a Sociedade Iniciadora e Protectora da Real Academia Galega (1905). 

Polas súas beirarrúas camiñaron as figuras máis representativas do pensamento galego, como Manuel Curros Enríquez, Ramón Cabanillas ou Neira Vilas e Anisia Miranda. Forxaron ideais: o rexurdimento, o galeguismo, o feminismo, as Irmandades da Fala. Fomentaron o progreso e a modernidade e ata crearon escolas en aldeas e parroquias de Galicia. 

O proxecto expositivo corre a cargo de Xosé Luis Rey Barreiro e a parte documental foi realizada pola profesora Arantxa Fernández Crespo e o arquitecto Alberto Fuentes Valcárcel.

Nesta sección da exposición móstranse diversos documentos históricos e pezas cedidas por institucións como o Concello da Coruña, a Biblioteca Municipal de Estudos Locais, a Real Academia Galega, o Consello da Cultura Galega, o Circo de Artesáns  ou o Arquivo da Memoria Galega en Cuba (ARMEGAL).

Habana Mater é, en definitiva, un proxecto artístico que funciona como un testemuño vivo da memoria histórica e emocional de Galicia.

O artista

Luis López Gabú nace en A Coruña pero una parte de su vida transcurre viajando en solitario por los lugares donde “habita el olvido”. Su obra artística tiene influencia desde 1988 de sus estancias en numerosos países de Africa, Asia, América y Europa. Todos esos lugares marcarán su vida y la línea artística de su obra en un intento de captar los mismos de una forma más intimista y personal, tanto en su obra fotográfica como en la pictórica, incluso en su obra más abstracta.

En su larga trayectoria artística ha realizado múltiples exposiciones individuales nacionales e internacionales de diversas temáticas en las que tras un trabajo en la antropología, la cultura o la sociología, ha sabido en su obra unir dos conceptos tan diferentes como la fotografía y el arte. 

O catálogo da exposición

Publicarase un catálogo sobre a mostra que incluirá textos do fotógrafo Luis Gabú, do historiador e crítico de arte Xosé Antón Castro, xunto cun texto sobre a historia do Centro Galego da Habana realizado por Arantxa Fernández Crespo e Alberto Fuentes Valcárcel. Complétase coas fotografías artísticas da Habana expostas na mostra.

Actividades

A exposición complementarase coa organización de distintas actividades ao longo dos meses que dure a mostra, como un ciclo de conferencias, concertos, cine, etc. Ofreceránse tamén visitas guiadas tanto para centros escolares como para centros e asociación culturais, de inclusión e diversidade, así como para o público en xeral.